کودکان با نیازهای ویژه
اصطلاح کودکان با نیازهای ویژه یا استثنایی به کودکانی اطلاق می شود که به برنامه های آموزشی خاصی نیاز دارند و این آموزش، نیازهای یادگیری منحصر به فرد آن ها را فراهم می آورد. عقب ماندگی ذهنی، مشکلات ویژه یادگیری، نارسایی های زبان و گفتار ،آسیب های شنوایی ، آسیب های بینایی، نارسایی های حرکتی شامل ناهنجاری های مربوط به اسکلت و عضلات،تاخیرهای تحولی، اتیسم ( در خود ماندگی) و چند معلولیتی می تواند کودکان را به کودکان با نیاز ویژه تبدیل کند. بیماری، ارث و تصادف، مرزی برای آسیب رساندن به کودکان نمی شناسد. هر کودکی در هر طبقه اجتماعی و اقتصادی، از هر ملیت و مذهبی ممکن است دچار یکی از آسیب های جسمی، حرکتی یا ذهنی شود. برخی پدران و مادران بر این باورند که به دنیا آمدن فرزندی با مشکلات جسمی و نارسایی های ذهنی در یک خانواده، به معنای پایان زندگی است. در باور این افراد مشکلات بینایی، شنوایی، ذهنی و حرکتی، فرزندشان را، نیازمند ومستحق ترحم و دلسوزی می کند و ضربه سختی به " انسان بودن " او می زند. گرچه هرگز نمی توان منکر نیازها، کمبودها ومحدودیت هایی شد که در زندگی این کودکان وجود دارد، اما این محدودیت ها ،باید پدران و مادران را بیش از هر چیز به استفاده از امکانات ویژه آموزشی و خواندن کتاب های مناسب سازی شده برای این کودکان، برانگیزد. دانش ما درباره ویژگی های این کودکان، شناسایی توانایی ها و محدودیت های هر کودک و تدارک برنامه های آموزشی خاص برای تامین نیازهای آنان می تواند در رشد همه جانبه ذهنی آن ها تاثیر بسزایی داشته باشد. یکی از موثرترین این روش ها، قصه گویی و خواندن کتاب برای این کودکان و تشویق غیرمستقیم آن ها به نزدیکی با کتاب است که می تواند تا حد زیادی عقب ماندگی های آموزشی آن ها را، از لحاظ فردی و اجتماعی جبران کند و آن ها را به سطج رشد اجتماعی، شناختی و عاطفی سایر همسالان خود نزدیک کند. شناخت ویژگی های این کودکان و انتخاب کتاب متناسب با ویژگی های آن ها کمک می کند که این کودکان هم مانند همنوعان خود از کتاب، قصه، شعر و بازی لذت ببرند و از هرکدام دریافت های حسی ، عاطفی و آموزشی ویژه خود داشته باشند. خواندن کتاب های داستان، لالایی و شعر برای کودکان با نیازهای ویژه در هر سنی، کمک می کند تا پا به پای همسالان خود بیاموزند و متحول شوند. موفقیت های چشمگیری که تا امروز در نابینایان و ناشنوایان و معلولین جسمی – حرکتی سراسر جهان دیده شده، گواه این است که کودکان با نیازهای ویژه می توانند در حوزه های مختلف علمی، هنری و فرهنگی به جایگاه والایی دست پیدا کنند. کتابک در این بخش تلاش می کند کتاب های مناسب هرگروه را به خانواده ها و مربیان معرفی کند و شیوه کار با این کتاب ها رانیز به آن ها بشناساند. کتابک با جست و جوی پیوسته ، مقاله ها و رهنمودهایی که از سوی متخصصین در سراسر دنیا نوشته شده است و می تواند شما را در رشد ذهنی و فکری کودک یا کودکانتان یاری رساند ، گردآوری ، ترجمه و تنظیم خواهد کرد و د راختیارشما قرار خواهد داد. این فعالیت باید دو سویه باشد. شما نیز دیدگاه های خود را درباره این بخش بیان کنید و با طرح پرسش ها و نیاز های خود ما را در تهیه مطالب سود مند تر یاری رسانید.
محسن رئیسیان